INHOUD

 

1. Oermenselijk landschap beleven.

2. Romein Plinius in 27 n.chr. over het oermenselijke landschap

3. Oerlandschap dat nooit af is. Kunstenaars geinspireerd door het Wad

4. Sliksleeen in de oersoep

5. Waddenzee Werelderfgoed. Waarom?

6. Peter Karstkarel over het Oermenselijk landschap

 

 

1.  

 

HET OERMENSELIJK LANDSCHAP BELEVEN

Wadwandelen

 Renate de Backere leidt wadlooptochten

Uit : Sir Edmund volkskrant 16 April 2016

 

"Je blijft je verbazen dat je over de zeebodem kunt lopen. Over die enorme wijdsheid om je heen. Over al dat leven onder en boven je. Als je goed luistert, hoor je dat het barst van het leven in het wad. Het pruttelt, borrelt en piept.Je ziet platvissen wegschieten en de veertjes van de kokerwormpjes in en uit het zand piepen De wadpieren poepen voortdurend kleine sliertjes zand uit, een soort mini- spaghetti.

Er zitten krabbetjes, slakken, garnalen, zeepokken, kokkels, zeesterren, zandzagers, nonnetjes, watervlooien en-kreeftjes. Ze zijn bestand tegen zoet en zout water, tegen natte en droge omstandigheden, tegen warmte en kou. Ze vormen het ideale voedsel voor miljoenen trekvogels.

 

In de omgeving van Harlingen zie je grote geulen als de zeebodem droogvalt, maar in het oosten stikt het van de watergeultjes waardoor je beseft : dit is niet zomaar een zee, dit is een waddenzee-terecht officieel tot werelderfgoed verklaard."

 

Het oermenselijk landschap zelf beleven?

De kwelders, slikvelden, zandbanken, geulen, planten, vogels en zeehonden.?

Dat kan.

Er zijn tal van excursiemogelijkheden

 

 

                                                                                2.

 

De alleroudste beschrijving van het Oermenselijk landschap is van de Romein Plinius In het jaar 47 n.chr. . Hij schreef:

 

“Twee keer per etmaal komt de oceaan daar met geweldige watermassa’s over een onmetelijke afstand opzetten en bedekt eeuwig door de natuur omstreden gebied waarvan het onduidelijk is of het bij het vasteland hoort of deel uitmaakt van de zee. Daar bewoont dat rme volk hoge terpen of dammen, die ze eigenhandig hebben opgeworpen tot de hoogste waterstand die ze hebben meegemaakt. Met de hand verzamelen ze slijk dat ze meer door de wind dan door de zon laten drogen en met deze turf verwarmen ze hun voedsel en hun door door de noordenwind verkleumde lichamen.”

 

Meer lezen? Ga naar jong Tresoar: Hartje         http://jong.tresoar.nl/bronnen/bron.php?b=114&per=2&t=41

Suggestie: Net als Jan Snijder je indrukken verwerken in een schilderij

                               

 

                                                            3. 

                          ’Oerlandschap dat nooit af is’ 

Laat je net als veel kunstenaars inspireren door het wad en‘vertel’ erover in woord en beeld zoals schilder Jan Snijder in het prachtige boek ’Improvisaties op

                                               'WIND WATER WAD’

“Het wad ervaar je  als een soort oersubstantie, waaruit alles ontspruit en waarin alles terugkeert”, schrijft Jan Snijder.

En kijk verder: HartjeAfbeeldingen van schilderijenvan het wad

 

 

 

                                                  4.  

                            Sliksleeen in de Oersoep

Op de waddeneilanden, Wierum en langs de Groninger waddenkust was de 'slikslee' vroeger volop in gebruik. In Delfzijl vinden al meer dan veertig jaar met Pinksteren wedstrijden plaats in het krait'n, zoals Groningers slykslydzje noemen. Ook Schiermonnikoog kent nu een traditie in de sport en in 2015 werden ook in Paesens Moddergat de eerste slikslee wedstrijden in de oersoep gehouden.

Ook in Duitsland, Denemarken en Scandinavië en langs de Belgische en Franse kust werd het vervoermiddel veel gebruikt in vroeger eeuwen.

Spectaculaire beelden sliksleeen vind je op:

 

Hartjehttps://www.google.nl/search?q=sliksleeen&rlz=1C5CHFA_enNL503NL503&espv=2&biw=903&bih=514&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ved=0CB8QsARqFQoTCNfT6anF58gCFUkLLAod7KsGmg&dpr=1.25

 

 


 

 

 

                                                                              5.

                                       WADDENZEE WERELDERFGOED WAAROM?

 

Het waddengebied is ontstaan na de laatste ijstijd zo'n 7000 jaar geleden, maar ook nu nog worden zandplaten en kwelders in snel tempo gevormd en afgebroken. De dynamiek van het gebied is uniek. Je komt er nog landschappen tegen in alle fases van ontwikkeling. Zelfs vandaag de dag kun je met eigen ogen zien en meemaken hoe het ‘Oerlandschap’ in de ijstijd is ontstaan. Bij 11. Achtergrondinformatie vind je  het boek Vloeiend Landschap, waarin prachtig wordt beschreven hoe het Friese landschap is ontstaan.

Waarom is de Waddenzee, dit oermenselijk landschap Werelderfgoed? En wat houdt dit in? Ga naar :

 HartjeWaddenzee werelderfgoed 

 

 

                                           6.

        Peter Karstkarel Het Oermenselijk landschap

 

 

‘De Vijf Ontdekkers’ riepen de hulp in van meer onderzoekers: archeologen en historici omdat de ‘Halsband’ nog veel schatten verborgen houdt. Een van die historici is Peter Karstkarel. Hij heeft het oerlandschap, het oorspronkelijke landschap prachtig beschreven. Je leest het in de Leeuwarder Courant: 

 

 HartjeOermenselijk landschap Peter KarstkarelToon Pagina

 

 

Dit is het slib in het zeekleigebied. Je zakt er een heel stuk in weg. Het is erg nat en kleverig. De zee zorgt telkens voor aanvoer van zand- en slibdeeltjes, waardoor de kust aangroeit. De grond wordt steeds hoger. Zo hoog zelfs dat het bijna nooit meer overstroomd en er planten op kunnen gaan groeien. Er komt steeds meer begroeiing en het begint al een beetje op een weiland te lijken. 
Deze gebieden langs de Waddenzee noemen we kwelders. Hier zie je heel goed dat de bodem van de kwelder laagje voor laagje is opgebouwd. De kwelder raakt steeds meer begroeid en op den duur kunnen er schapen en koeien grazen. Ze zakken niet meer weg. De zeekleigrond is niet meer zo nat en kleverig, maar is veel droger en stevig. Ga naarHartje
Meer info school tv  over ontstaan van kwelders in verleden, heden en toekomst. 

 

Vervolg Opslach Venster 1 Oermenselijk landschap: 10.2 OPSLACH VENST.1